Dr Łukasz Rachel był gościem Agaty Kołodziej w Podcaście Forum IBRiS. W rozmowie poruszono takie tematy jak inflacja, stopy procentowe czy działalność RPP. Zapraszamy do odsłuchu podcastu oraz przeczytania krótkiego podsumowania.
Na początku rozmowy nasz ekspert został zapytany, czy możliwe jest funkcjonalnie w gospodarce w której występuj zarówno wysoki wzrost płac jak i bardzo wysoki wzrost inflacji, wynoszący nawet kilkadziesiąt procent?
Dr Rachel Wyjaśnił, że funkcjonowanie w takich gospodarce jest niemożliwe, ponieważ cechuje się ona bardzo dużą niestabilnością. Wysoka zmienność cen będzie zaburzać mechanizm cenowy co w konsekwencji będzie prowadzić do nieoptymalnych decyzji i złego rozlokowania dóbr w gospodarce. Ostatecznie przełoży się to niższy wzrost gospodarczy i niższy poziom życia w długim okresie.
W odpowiedzi na pytanie dotyczące oczekiwań inflacyjnych, dr Rachel wytłumaczył, że bardzo trudne jest ich oszacowanie. Ze względu na mało precyzyjną formę pytań zadawanych konsumentom przez GUS, ekonomiści bardziej skupiają się na dynamice zmian odpowiedzi niż na samych wartościach. Obecnie patrząc na dynamikę zmian, widzimy, że oczekiwania inflacyjne nie zaczynają jeszcze spadać. Bardziej konkretne wyniki, otrzymamy korzystając z modeli analityków. Obecnie średnio terminowe modele wskazują 7% a dłuższo terminowe wskazują około 4-5%. Wyniki te są zdecydowanie wyższe niż cel inflacyjny NBP a ich dynamika, mimo że zaczęła wyhamowywać to wciąż nie spada, co według dr. Rachela jest powodem do niepokoju.
Dr Rachel wyjaśnił z czym może wiązać się bardzo wysokie podniesienie stóp.
Takie działanie może wiązać się z niższym wzrostem płac, wzrostem bezrobocia oraz niestabilnościami w systemie finansowym. W krótkim terminie dynamiczne zmiany stóp procentowych, które wpływają na ceny obligacji mogą prowadzić do ryzyk płynnościowych. W dłużnym terminie fundusze powinny zyskiwać na wzroście rentowności obligacji. Z punktu widzenia państwa wyższa stopa procentowa wpływa na wyższy koszt obsługi długu emitowanego dzisiaj. W konsekwencji za pomocą rolowania obligacji, obsługa długu staje się coraz bardziej kosztowna. (17-20)
Dr Rachel zaznaczył, że istnieje dziś bardzo poważny i trudny wybór pomiędzy zdecydowaniem działaniem teraz a odłożeniem działania i pogorszeniem sytuacji w przyszłości. W odpowiedzi na pytanie dotyczące potencjalnego wzrostu bezrobocia przy podwyżce stóp, nasz ekspert odpowiedział, że istnieje duża szansa, że nasza gospodarka zabsorbuje wyższe stop poprzez złagodzenie dynamiki wzrostu płac.
Dr Rachel przypomniał też o regule stosowanej w polityce monetarnej wedle której docelowa optymalna stopa procentowa powinna zostać osiągnięta „od góry”, czyli Bank Centralny powinien na początku przekroczyć tą wartość a potem w średnim terminie zostać dostosowana do docelowej wartości. Idąc „od dołu” działania banku centralnego mogą być za wolne i ten docelowy poziom będzie „uciekał” stając się coraz wyższy. Takie zjawisko obserwowaliśmy w ostatnim czasie w Polsce.
Nasz specjalista tłumaczył również co by było gdybyś zaprzestali dalszego podnoszenia stóp procentowych a nawet gdybyśmy zaczęli je obniżać. Teoretycznie taki scenariusz mógłby zaistnieć, natomiast brakuje podstaw by myśleć, że jest on prawdopodobny. Istniałoby wtedy również duże ryzyko odkotwiczenia, czyli sytuacji którą opisywaliśmy wyżej.
